Pandemia koronawirusa kompletnie odmieniła nasze życie i to niekoniecznie na lepsze. Kwarantanna domowa, zakaz gromadzenia, zamknięte placówki edukacyjne i niektóre sklepy, a także wiele niewiadomych związanych z samym wirusem sprawiają, że ludzie wciąż nie czują się pewnie. To rzecz jasna generuje strach i całe mnóstwo pytań o to, co będzie i jak sobie z tym poradzimy.
Niepewność obywateli w obliczu restrykcji pandemicznych
Sytuacja, w której się znaleźliśmy, jest pierwszą taką od wielu lat. Ludzie praktycznie z dnia na dzień musieli zmienić swój tryb życia i zamknąć się w domach, dostosowując się do coraz to nowszych nakazów i zakazów wprowadzanych przez rząd. Część ludzi zaczęła pracować zdalnie, część nadal musi jeździć do pracy, a część pracę straciła. Masowe zwolnienia i zamykanie zakładów pracy jest kolejnym problemem, z którym Polska nie zmagała się od dawna.
Koronawirus wpłynął nie tylko na życie poszczególnych obywateli i zasiał strach, który podsycają jeszcze media, ale i zachwiał naszą gospodarką, podobnie jak zrobił to na całym świecie. Ludzie od początku zaczynają pytać więc, co będzie dalej? Jak sobie z tym poradzimy? Czy wszyscy umrzemy? Co z pracą, nauką i w ogóle życiem? Decyzje podejmowane przez władze w tym okresie mają bezpośredni wpływ na funkcjonowanie każdej rodziny — od możliwości zarobkowania, przez dostęp do edukacji, po poczucie bezpieczeństwa zdrowotnego. Sposób w jaki premier sprawuje swoją funkcję determinuje nie tylko skuteczność wprowadzanych ograniczeń, ale także społeczne zaufanie do instytucji państwowych w sytuacji zagrożenia.
Działania administracji w odpowiedzi na COVID-19
Praktycznie w każdym państwie, w którym stwierdzono osoby zarażone koronawirusem, od razu zaczęto wprowadzać restrykcyjne ograniczenia, mające na celu zminimalizowanie zagrożenia rozprzestrzenienia wirusa. Zaczęło się od ograniczenia zgromadzeń masowych, przez zawieszenie wszystkich imprez, po zamknięcie przedszkoli, szkół i uczelni, aż po nakaz pozostawania w domu i niewychodzenia z niego, chyba że po zakupy.
Zalecono pracować w domu, co jak wiadomo, nie zawsze jest możliwe, nie mówiąc już o zakładach pracy, przemyśle i branżach turystycznych, które z powodu zakazów właściwie z dnia na dzień przestały w ogóle istnieć. Państwo robi co może, by ograniczyć pandemię, ale czy robi dobrze? Czy te działania są właściwe? Czy zamiast pomóc obywatelom, nie szkodzą jeszcze bardziej? Różnice w podejściu poszczególnych rządów pokazują, że wybór strategii walki z wirusem to nie tylko kwestia medyczna, ale przede wszystkim decyzja polityczna o daleko idących konsekwencjach społecznych i gospodarczych.
Pomoc dla przedsiębiorców w ramach tarczy antykryzysowej
Jednym z palących problemów, jakie pojawiły się właściwie od razu, to zachwianie polską gospodarką. Wiele zakładów pracy z dnia na dzień musiało zostać zamkniętych, w innych, choć funkcjonują, zmalała liczba zleceń i możliwych prac, przez co posypały się gwałtowne zwolnienia ludzi. Epidemia trwa dopiero od miesiąca, a już teraz zbiera się potężne żniwo upadku firm, które po prostu nie są w stanie funkcjonować w obecnym stanie.
Rząd zapowiedział ułatwienia dla przedsiębiorców i wprowadzenie tarczy antykryzysowej. Opierać ma się on na pięciu filarach:
- ochrony pracowników i miejsc pracy
- finansowania przedsiębiorców
- ochrony zdrowia
- wzmocnienia systemu finansowego
- inwestycji publicznych
Od początku wzbudza kontrowersje i wiele osób uważa, że to sztuczna wydmuszka, która ma być tylko propagandą polityczną, a nie realnym wsparciem. Szczególnie dotkliwie brak konkretnych rozwiązań odczuwają właściciele małych i średnich przedsiębiorstw, którzy ze względu na utratę płynności finansowej zmuszeni są nie tylko do zwolnień, ale i zawieszania działalności. Problem dotyczy zwłaszcza tych, którzy prowadzą działalność nierejestrowaną lub dopiero zaczynali budować swoją pozycję na rynku — dla nich brak przychodów oznacza natychmiastową utratę źródła utrzymania.
Ludzie pytają więc – co z podatkami? Gdy w wielu krajach obniża się je lub zawiesza, by ułatwić obywatelom, zwłaszcza przedsiębiorcom przetrwanie, w Polsce… chce się tworzyć nowe! Jak żyć panie premierze? Jak żyć? Ktoś mógłby odpowiedzieć – z przyzwyczajenia! Problem w tym, że żadne przyzwyczajenie nie przygotowało nas na sytuację, w której dochody spadają do zera, a zobowiązania pozostają niezmienione. Brak elastyczności w systemie podatkowym sprawia, że nawet zamrożenie niektórych płatności nie rekompensuje realnych strat ponoszonych przez firmy.
Czym jest koronawirus i jak zapobiec zarażeniu
Kolejnym często przerabianym tematem jest ten związany bezpośrednio z wirusem SARS-CoV-2 zwanym jako COVID-19. Czym jest, jak się objawia, co robić, by zapobiec zarażeniu — wszystkie te informacje są na bieżąco podawane przez Ministerstwo Zdrowia, a jak ktoś ma wątpliwości, jak się zachować w przypadku podejrzeń zarażenia, może zadzwonić na specjalną infolinię, by wszystkiego się dowiedzieć.
Świadomość zagrożenia, ostrożność, dostosowywanie się do zaleceń medycznych może bardzo pomóc, a jak wiadomo, w społeczeństwie różnie bywa z podejściem do bezpieczeństwa publicznego. Problemem pozostaje także dezinformacja rozprzestrzeniająca się w mediach społecznościowych — fałszywe teorie na temat pochodzenia wirusa, skuteczności maseczek czy mitycznych „cudownych leków” utrudniają racjonalne reagowanie na zagrożenie. W tym kontekście weryfikacja źródeł informacji staje się nie mniej ważna niż samo przestrzeganie zasad higieny i dystansu społecznego.
Wybory prezydenckie w maju — realne czy nieodpowiedzialne
Do gorących i żywo komentowanych tematów należy także kwestia związana z wyborami prezydenckimi, które mają odbyć się 10 maja. Na razie rząd i większość polityków robi wszystko, by właśnie w tym terminie wybory się odbyły, choć zarówno społeczeństwo, jak i wiele innych osób stwierdza otwarcie, że nie ma opcji, by mogło do tego dojść. Mówi się wprost – wybory w tym terminie mogą być niebezpieczne, poza tym, jak przeprowadzić kampanie wyborcze w czasie zarazy?
To samo zresztą dotyczy innych kwestii, choćby terminów egzaminów przeprowadzanych w szkołach – matury i sprawdzianów 8-klasistów. Jak je przeprowadzić, gdy obecnie całe szkolnictwo stoi, a lekcje odbywają się online (albo nie odbywają się w ogóle, bo jak wiadomo, różnie to bywa). Innymi słowy, jest całe mnóstwo niewiadomych, a odpowiedzi brak. Albo inaczej – brak jest odpowiedzi, które jasno i klarownie wyjaśniałyby sprawę, a także potwierdzały, że rząd ma plan i jest pewny swoich działań, które jednocześnie nie narażą społeczeństwa.
Wszyscy mówią o powrocie do normalności w okolicach maja… ale czy jest to możliwe? Co się stanie, gdy jednak sytuacja rozwinie się w nieodpowiednim kierunku i zamiast lepiej, będzie gorzej? Znów wszystko zostanie załatwiane na ostatni moment i bez przemyślenia? Tak się nie działa, panie premierze! Brak scenariuszy awaryjnych i konsekwentnej komunikacji pogłębia tylko chaos i utratę zaufania do instytucji publicznych. Decyzje podejmowane w obliczu niepewności wymagają nie tylko odwagi, ale przede wszystkim przejrzystego planu działania na różne warianty rozwoju sytuacji, którego póki co zabrakło.
